Zelfstandigen automatisch verzekeren voor grote én kleine ziekterisico's:
" Ingrijpende verbetering ziekteverzekering binnenkort op Rondetafel Zelfstandigen"
a. huidige situatie:
i. enkel automatische terugbetaling voor grote ziekterisico's (kosten voor hospitalisatie en ernstige ziektes);
ii. kleine risico's: vrije aanvullende verzekering bij mutualiteiten;
iii. 70% is vrijwillig aangesloten, 10% is automatisch gedekt (invaliden, gehandicapten, enz.);
iv. 20% is niet verzekerd (jongeren + 50-plussers die geweigerd worden).
b. voorstel :
i. automatische verzekering van zelfstandigen voor àlle ziekterisico's
ii. integratie van de actuele gemiddelde premie bij de mutualiteiten in de driemaandelijkse sociale bijdrage bij de sociale verzekeringskassen;
c. voordelen :
i. lichtjes lagere bijdrage (omwille van solidarisatie van het risico);
ii. zelfstandigen genieten meteen volledig systeem "maximumfactuur";
iii. gepensioneerde zonder activiteit betalen niet langer (dure) premie;
iv. 50-plussers verzekerd, ongeacht of ze voorheen aansloten (na stage);
v. jonge starters krijgen vrijstelling.
d. maatschappelijke impact:
i. 185.000 zelfstandigen én personen ten laste zijn thans niet verzekerd voor kleine risico's.
e. budgettaire impact:
i. 8,3 mia BEF via omslag huidige premie in forfaitaire bijdrage;
ii. 2,5 mia BEF uit forf. bijdrage voor wie tot nu toe niet aangesloten was;
iii. 0,8 mia BEF extra staatstoelage (pro rata aantal niet-aangeslotenen);
iv. 0,4 mia BEF extra staatstoelage voor extra kosten WIGW's en bestaande sociale franchise.
f. timing :
i. einde juni: bespreking concreet voorstel op de rondetafel sociaal statuut zelfstandigen;
ii. daarna omzetting in de nodige regelgeving;
iii. in voege vanaf 2003
g. Praktische voorbeelden:
i. Een voorbeeld met fictieve bedragen: een gepensioneerde zelfstandige kan tegenwoordig een premie betalen voor kleine risico's van 30.000 BEF per jaar, terwijl zijn maandelijks pensioenbedrag hooguit 20.000 BEF bedraagt. Door de zelfstandigen dezelfde regeling te bieden als de werknemers, zullen zelfstandigen na pensionering geen premies meer moeten betalen voor kleine risico's; betrokkene bespaart aldus anderhalve maand pensioen!
ii. Een zelfstandige heeft zich nooit aangesloten voor de vrije aanvullende verzekering voor kleine risico's. Hij wenst aan te sluiten op 54-jarige leeftijd omdat zijn ziektekosten beginnen toe te nemen, maar moet door de ziekenkas geweigerd worden omdat 50 plussers niet meer kunnen intreden. In het nieuwe systeem geldt niet langer een leeftijdsgrens en zijn actieve zelfstandigen ouder dan 50 jaar automatisch mee verzekerd voor alle risico's.
iii. Een zelfstandige overkomt een ernstige ziekte waardoor hij veelvuldig beroep moet doen op dokters en medicatie. In tegenstelling tot de werknemers worden de remgelden die hem ten laste worden gelegd voor deze geneeskundige kosten niet beperkt volgens zijn inkomen en draagkracht. Dit omdat voor zelfstandigen de kleine risico's niet meegeteld worden. Op het ogenblik dat deze kleine risico's wel opgenomen zitten in de verplichte algemene ziekteverzekering voor zelfstandigen, geldt deze begrenzing (de max. factuur) wel voor zelfstandigen.
Een volwaardige pensioenpijler voor de zelfstandigen
h. belang:
i. verschil in financiering met pensioenstelsel werknemers (daar is de patronale bijdrage de belangrijkste financieringsbron) maakt dat een volwaardig zelfstandigenpensioen via 2 sporen moet gerealiseerd worden: versterking wettelijke pensioen+ sterkere 2de pijler;
ii. er bestaat een "vrij aanvullend pensioen" (fiscale aftrekbaarheid van de premie is beperkt tot 7% van het inkomen, of maximum 92.000 BEF);
iii. slechts 8% van de zelfstandigen neemt deel.
i. princiepsakkoord Ministerraad (eind nov.): op vraag van Europa:
i. liberalisering van het aanbod van het VAP : àlle pensioenactoren zullen vanaf volgend jaar het product kunnen verkopen;
ii. het gunstiger sociaal pensioenplan voor sommige vrije beroepen uit de medische en juridische sector (15% hogere fiscale aftrek) zal voortaan voor àlle zelfstandigen toegankelijk zijn, mits minimum solidariteit;
iii. dus : nieuwe situatie vanaf 2003: alle pensioenactoren kunnen twee producten aanbieden aan àlle zelfstandigen:
1. klassiek VAP
2. sociaal pensioenplan met verhoogde fiscale aftrek.
j. verdere versterking van het klassiek VAP :
i. voorstel-Daems: premies fiscaal aftrekbaar tot 10% van het inkomen (met maximum van 150.000 BEF):
ii. tweede voorstel-Daems : mogelijkheid creëren om in te stappen met terugwerkende kracht en om jaren te regulariseren waarvoor geen VAP-premie werd betaald (wegens investeringen, ziekte, enz.).
k. timing :
i. eind juni : bespreking in rondetafel sociaal statuut zelfstandigen;
ii. wetsontwerp in ministerraad
iii. in voege vanaf 2003
Een soepele en goedkope oplossing voor gelegenheidswerk in de horeca
l. actuele situatie:
i. onvoldoende rentabiliteit noopt tot gedwongen zwartwerk;
ii. piekmomenten veroorzaken schommelingen in arbeidsvolume, waaraan arbeids- en RSZ- reglementering niet aangepast is;
iii. gelegenheidspersoneel wil alleen in het zwart komen werken omdat inkomsten uit bijberoep fiscaal en parafiscaal wegbelast worden.
m. voorstel :
i. Naar analogie van systeem voor pluk en oogst in land- en tuinbouw;
ii. gedurende beperkt aantal piekdagen per jaar (vb. 52) kan werkgever uit de horeca beroep doen op "gelegenheidspersoneel" aan zeer voordelige tarieven voor RSZ en belastingen (vb. berekend op fictief forfaitair dagloon van 13 euro).
iii. Ook werknemer kan slechts max. 52 dagen per jaar in dit systeem werken, om misbruiken te voorkomen;
iv. Om administratieve rompslomp bij deze (snelle) tewerkstelling drastisch te vereenvoudigen, en om controle mogelijk te maken (o.a. op bovenvermelde limieten) moet electronisch aangifte worden gedaan (via PC of telefoon) van deze tewerkstelling, via het DIMONA-systeem dat reeds bestond in enkele sectoren en in de toekomst toch zal veralgemeend worden.
n. timing :
i. actueel wetsvoorstel van Senator Jan Remans in dezelfde zin;
ii. krijgt steun van Minister Daems vanuit de regering;
iii. moet op budgetconclaaf in oktober besproken worden.